Doelen bepalen en beschrijven

Waartoe dient al het onderwijs dat we ontwikkelen? Waarom zouden de studenten ermee aan de slag gaan? In hoeverre boeken ze resultaten? Kan de buitenwereld op onze diploma's vertrouwen?

VoilŠ allemaal zaken die helder worden als de doelen van het onderwijs goed beschreven zijn. Om dat voor elkaar te krijgen moet u onderling uitmaken wat de doelen zijn (doelen bepalen) en ze zo formuleren dat u en anderen er mee werken kunnen (doelen beschrijven).

Vaak helpt het tweede (doelen goed kunnen formuleren) met het eerste (bepalen wat de doelen eigenlijk zijn).

Naar een plaats verderop in deze pagina 1. Doelen goed formuleren

Naar een plaats verderop in deze pagina 2. BKO-reader leerdoelen formuleren

Naar een plaats verderop in deze pagina 3. De voorloopzin

Naar een plaats verderop in deze pagina 4. Klare taal in onderwijs

Naar een plaats verderop in deze pagina 5. Meer lezen

    
Onderwijsadvieselement 66
2014
update: 12 februari 2015
status: etalage
info: Naar de statusinfo van dit onderwijsadvieselement

1. Doelen goed formuleren (pdf)

Voor de curriculumherziening van het medisch onderwijs van de Radboud Universiteit zijn heldere doelen essentieel. Voor veel onderwijsontwikkelaars blijkt niet zozeer het bepalen maar juist het formuleren van de doelen lastig. De vraag was of zij met een beperkt aantal aanwijzingen verder geholpen kunnen worden.

Ik heb daartoe deze FAQ geschreven, die ik ook gebruik in de BKO-cursus 'Verantwoorde leerdoelen en toetsen'.


   
"Je kunt een boog bouwen" als verbeeldbare metafoor voor het doel "Je kunt een scriptie schrijven."
Zie element 63.

2. BKO-reader leerdoelen formuleren (pdf).

Dit stuk is geschreven voor cursisten van de afdeling Onderwijsondersteuning (OO), maar veel breder bruikbaar.

De BKO-cursussen van OO hebben als uitgangspunt dat leren en onderwijzen gericht zijn op het bereiken van expliciet gestelde doelen. 

De introductiecursus BKO1 heeft dit uitgangspunt als onderwerp: u sleutelt aan de doelen van uw cursus, ťn u stelt uw persoonlijke leerdoelen op voor uw eerstvolgende BKO-cursus. Deze reader vormt de basis.


   

3. De voorloopzin

 

Perspectief

Voorloopzin

Doelen

Noten

Onderwijs,

cursusinfo

Deze cursus is  opgezet om je
[1] te helpen
het volgende [2] te bereiken:

Je kunt ...

Je zult ...

Je doet ...

(Je weet ...,
je begrijpt)

Impliciete toevoegingen:

1: zo efficiŽnt mogelijk (voor ons)

2: zo efficiŽnt mogelijk (voor jou)

3: zo betrouwbaar mogelijk

 

 

Examinator,

beoordelende toetsing

Deze toets meet [1] [en 2] [en 3]
  in hoeverre
het volgende voor jou geldt:

Student,

educatieve toetsing

Met deze toets onderzoek ik [4]
 wat ik nog zou kunnen doen
 om te zorgen dat
het volgende voor mij geldt:

4: Hier staat nu 'ik' om het perspectief duidelijker te maken.

In de toets zelf komt  'je' te staan.

 

Docent,

educatieve toetsing

Met deze toets zien [5] wij
 wat we nog zouden kunnen doen
 om de studenten te helpen
het volgende te bereiken:

5. Dit veronderstelt dat de resultaten van de educatieve toetsing
(online) verzameld worden.

Student,

persoonlijk leerplan

Ik stel mezelf als doelen
voor de komende periode
dat ik ... kan en ... zal [6] etc
opdat ik ten minste[7]
 het volgende bereik:

6. De student formuleert of kiest zelf persoonlijke leerdoelen
in samenhang met de algemene doelen.

7. De student zou ook nog andere doelen kunnen willen bereiken.

 

Tabelletje uit Naar een plaats hogerop in deze pagina 1. Doelen goed formuleren dat het nut van de voorloopzin laat zien: je kunt dezelfde doelformulering gebruiken in alle contexten van het leerproces. Je hoeft ze niet eens 'doelen' te noemen.
Het maakt ook duidelijk waarom een doel als een volzin geformuleerd moet worden.
Wilt u het liever formeel houden, wat ik sterk afraad, dan kunt u in de doelformuleringen zelfs 'De student' en 'hij/zij' zetten. De voorloopzin bepaalt dan het perspectief.
   

4. Klare taal in onderwijs (pdf, 1 A4)

Het is niet makkelijke om ťcht de overgang te maken van leerstofgebaseerd onderwijs  naar leerdoelgericht leren.

Voor een deel heeft dat te maken met taal. Het helpt enorm om bepaalde, gebruikelijke, woorden niet meer te gebruiken.

Zorg dat bij een tiental van zulk soort woorden rode lichtjes gaan branden en u komt al een stuk verder.

   

 

5. Meer lezen

  • Lees de cursusbeschrijving van BKO1 Inleiding in doelgericht onderwijs.
  • Lees de cursusbeschrijving van BKO6 Verantwoorde leerdoelen en toetsen.
  • Bestudeer 63 Didactische consistentie, over de samenhang tussen doelen, toetsing, leren en onderwijs.
  • Of bekijk 64 Teaching Teaching and Understanding Understanding, over hetzelfde.
  • En 65 Rubrics heeft alles met doelen te maken.

Verwijs graag naar deze pagina, met het permanente adres:
www.willibrordhuisman.nl/onderwijsadvies/66

       

   

  

 
Over dit onderwijsadvieselement 66

De BKO-reader leerdoelen formuleren heb ik geschreven op basis van andere BKO-documenten die in de loop van de jaren door collega's van mij in het toenmalige IOWO ontwikkeld zijn. Met dank aan Nikkie Verseput voor een verhelderende redactieslag.

Het inspiratiedocument Doelen goed formuleren betreft vooral de vragen die ik in mijn onderwijsadvieswerk van de laatste vijf jaar ben tegengekomen.  Het is alleszins denkbaar dat er dit jaar (2015) nog een derde versie komt.

Status:Toelichting over de status van deze onderwijsadvieselementen etalage 
naar inhoud

   

  

naar inhoud
Context & colofon

U ziet een 'onderwijsadvieselement' dat ik in mijn onderwijsadviespraktijk gebruik of gebruikt heb.
Deze elementen zijn veelal achtergrondmateriaal bij workshops, cursussen en advieswerk; bovendien worden ze gebruikt voor zelfstudie, bijvoorbeeld in het kader van de BKO.
De meeste heb ik ontwikkeld bij IOWO, dat inmiddels opgeheven is. Ik werk ze af en toe bij, of ik laat ze juist historisch intact; let op het jaartal en de status.
Onregelmatig maak ik ook nieuwe.
De index geeft u een overzicht van de onderwerpen en statussen.
Ik stel uw reacties zeer op prijs.

 

Willibrord Huisman, 2002 - 2019

 

www.willibrordhuisman.nl/onderwijsadvies
www.ru.nl/oo (Radboud Universiteit, afdeling onderwijsondersteuning)
Naar de index van de onderwijsadvieselementen (nieuw venster)© Willibrord Huisman: niet kopiëren, graag naar verwijzen. Toelichting over verwijzing opnemen
 
NB: Als u dit kunt lezen, heeft u vermoedelijk een afdruk in handen. Deze onderwijsadvieselementen zijn evenwel ontworpen voor interactief gebruik, met als gevolg dat essentiŽle informatie niet afgedrukt wordt; zo ziet u van een reeks afbeeldingen alleen de eerste. Neem gerust contact met mij op voor anderssoortige presentaties van deze materie.